Profil naukowy katedry
Pracownicy Katedry skupiają swoje zainteresowania badawcze przede wszystkim wokół problemów stylistycznych i gramatycznych polszczyzny przekładowej XIV-XVI wieku. Przedmiotem badań są zwłaszcza średniowieczne i renesansowe translacje Psałterza (floriańska, puławska, krakowska), Nowego Testamentu (przekład Jakuba Wujka), modlitewniki (Modlitwy Wacława) i inne staropolskie teksty religijne. Najważniejsze publikacje to:
- M. Kamińska, Psałterz floriański. Monografia językowa. Część I. Ortografia, fonetyka, fleksja imion, Wrocław 1981; Część II. Fleksja liczebników, zaimków, czasowników, Łódź 1993
- M. Cybulski, Język piętnastowiecznej części Psałterza floriańskiego. Ortografia, fonetyka, fleksja, Łódź 1988; Składnia zdania pojedynczego, Łódź 1993.
- D. Bieńkowska, Styl językowy przekładu Nowego Testamentu Jakuba Wujka (na materiale czterech Ewanngelii), Łódź 1992, ss. 236.
- Z. Staszewska, Język Modlitw Wacława. Ortografia, fonetyka, fleksja, Łódź 1997.
- M. Cybulski, Język piętnastowiecznej części Psałterza floriańskiego. Składnia zdania pojedynczego, Łódź 1993, ss. 128,
- M. Kamińska, M. Cybulski, Indeks łacińsko-polski do Psałterza floriańskiego, Warszawa 1995, ss. 96.
- M. Cybulski, Staropolskie przekłady Psałterza, Łódź 1996, ss. 102.
- Z. Staszewska, Język Modlitw Wacława, Ortografia, fonetyka, fleksja, Łódź 1997, ss. 362.
- D. Bieńkowska, Słownictwo i frazeologia w Psałterzu przełożonym przez ks. Jakuba Wujka (1594), t. 1-2, Łódź 1999, ss. 140 + 160.
- M. Kamińska, M. Cybulski, D. Kowalska, Słownik polsko-łaciński do średniowiecznych psałterzy polskich. Wyrazy autosemantyczne, Łódź 2000, ss. 256.
- E. Woźniak, Słownictwo i frazeologia Psałterza krakowskiego (1532) na tle ówczesnych przekładów biblijnych, Łódź 2002, ss. 166.
- D. Kowalska, Styl Psałterza floriańskiego na tle porównawczym, Łódź 2003, ss. 340.
- Jan Jakub Wujek, tłumacz Biblii na język polski, pod red. M. Kamińskiej, Łódź 1994.
Drugi zakres badawczy to język polski XVI-XX wieku, w tym historia słownictwa, semantyka i pragmalingwistyka historyczna (etykieta językowa i szerzej obyczaje językowe) oraz stylistyka (analizy polszczyzny potocznej XVIII i XIX w., stylu urzędowego XVII w., stylu Sienkiewicza, stylu Jana Pawła II). Najważniejsze publikacje:
- E. Umińska-Tytoń, Polszczyzna potoczna XVIII wieku, Łódź 1992, ss. 248.
- G. Habrajska, Collectiva w języku polskim, Łódź 1995, ss. 320.
- M. Cybulski, Elementy polskiej etykiety językowej w „Trylogii” Sienkiewicza, Rozprawy Komisji Językowej Ł.T.N. 42, 1997.
- A. Ceglińska, Piękno papieskiego słowa (O stylu encyklik Jana Pawła II), Łódź 2000, ss. 170.
- E. Umińska-Tytoń, Słownictwo polszczyzny potocznej XIX wieku, Łódź 2001, ss. 214.
- D. Bieńkowska, Polski styl biblijny, Łódź 2002, ss. 160.
- M. Cybulski, Obyczaje językowe dawnych Polaków. Formuły werbalne w dobie średniopolskiej, Łódź 2003, ss. 312.
- M. Pietrzak, Językowe środki kreowania postaci w twórczości historycznej Henryka Sienkiewicza, Łódź 2004.
- E. Woźniak, Ofiary i krzywdziciele. Studium postaci w przedtrydenckim piśmiennictwie pasyjnym. Analiza językoznawcza, Łódź 2007.
Trzeci zakres to polszczyzna mówiona mieszkańców Łodzi i mniejszych miast regionu łódzkiego. Najważniejsze publikacje:
- M. Kamińska (red.), Wybór tekstów języka mówionego mieszkańców Łodzi i regionu łódzkiego. Generacja najstarsza, Łódź 1989, ss. 325.
- M. Kamińska (red.), Wybór tekstów języka mówionego mieszkańców Łodzi i regionu łódzkiego. Generacja starsza, średnia i najmłodsza, Łódź 1992, ss.191.
- 5. D. Bieńkowska, M. Cybulski, E. Umińska-Tytoń, Słownik dwudziestowiecznej Łodzi (konteksty historyczne, społeczne, kulturowe), Łódź 2007, ss. 346
- D. Bieńkowska (red.), Wielkie miasto. Czynniki integrujące i dezintegrujące, Łódź 1995.
- Z. Staszewska (red.), Miasto — teren koegzystencji pokoleń, Łódź 1999.
- M. Kamińska, Polszczyzna mówiona mieszkańców Łodzi i okolic w ujęciu socjolingwistycznym, Łódź 2005.
Ponadto przedmiotem zainteresowań jest nauka o komunikacji językowej i antroponimia polska, szczególnie regionu Polski środkowej. Najważniejsze publikacje:
- M. Kamińska, E. Umińska-Tytoń (red.), Funkcje słowa w ewangelizacji, Łódź 1998.
- W. Mirosławska, Nazwy osobowe mieszkańców Lutomierska (XVII-XVIII w.), Łódź 1997.